Vaste en variabele kosten: Wat hoort waar, en waar bespaar je?

Een vaste kost komt terug, op een vast moment, voor een bedrag dat je vooraf ongeveer kent. Je beslist er één keer over, als je een contract afsluit, en daarna gaat het vanzelf. In een gewoon huishouden zijn dat vooral deze:

• Wonen: je huur of de aflossing van je hypotheek of woonlening, de kosten van de syndicus of de VvE, en de belasting op je woning: de onroerende voorheffing in België, de OZB in Nederland.

• Energie en water: het voorschot voor elektriciteit en gas, en je waterrekening.

• Verzekeringen: je woonverzekering, je aansprakelijkheidsverzekering (de familiale in België), je autoverzekering, je zorg- of hospitalisatieverzekering.

• Vervoer: de afbetaling of lease van je auto, de verkeersbelasting of motorrijtuigenbelasting, een abonnement op trein of bus.

• Kinderen: de opvang, de schoolrekeningen, het lidgeld van de sportclub of de muziekschool.

• Abonnementen: telefoon en internet, streaming, de sportschool, de krant, apps.

Tel ook mee wat één keer per jaar komt: de autoverzekering, de verkeersbelasting, een lidmaatschap. Dat zijn ook vaste kosten, al zie je ze maar één keer. Juist die vergeet je snel als je uitrekent wat je per maand nodig hebt.

Een variabele kost beslis je elke keer zelf: wat je koopt, hoeveel en waar. Het bedrag verschilt van maand tot maand.

• Boodschappen: de supermarkt, de bakker, de slager.

• Uit eten en afhalen.

• Kleding en schoenen.

• Tanken en parkeren.

• Vrije tijd: een uitstap, je hobby, een concertkaartje.

• Cadeaus en feestjes.

• Huis en tuin: de bouwmarkt, een nieuwe lamp, plantjes.

• Verzorging: de kapper, de apotheek.

Sommige posten zitten ertussenin. Je energierekening hangt af van je verbruik, je zorgkosten van hoe vaak je naar de dokter moet. Kies één plek en houd je eraan. Hangt het vooral af van een contract, zet het dan bij vast. Hangt het vooral van jezelf af, dan bij variabel.

In Effe deel je elke transactie in, tot drie niveaus diep, bijvoorbeeld Boodschappen › Supermarkt › jouw winkel. Een regel doet dat daarna zelf.

Je vaste kosten zijn je ondergrens. Dat bedrag gaat er elke maand af, ook in een maand waarin je niets bijzonders doet. Zet het naast je netto inkomen en je ziet hoeveel ruimte er overblijft voor de rest.

Hier gaat iets meer dan de helft van het inkomen naar vaste kosten. Met de rest betaalt dit gezin boodschappen, kleding en uitstappen, en daaruit moet ook het sparen komen. Hoe groter het vaste deel, hoe minder een tegenvaller kan opvangen: een kapotte wasmachine of een maand minder werk raakt je dan meteen.

Ook voor je buffer zijn je vaste kosten een goede maat: dat bedrag moet je kunnen blijven betalen als er iets misgaat. Gangbaar is een buffer van drie tot zes maanden, gerekend in vaste kosten of in netto inkomen. Hoeveel jij nodig hebt, hangt af van hoe zeker je inkomen is en wat er bij jou kan stukgaan.

Aan een vaste kost werk je één keer, en het scheelt daarna elke maand. Vergelijk je energiecontract, je internet en je verzekeringen eens per jaar, en zeg abonnementen op die je niet meer gebruikt. € 15 minder per maand is € 180 per jaar, zonder dat je er nog iets voor hoeft te doen.

Variabele kosten vragen elke keer een keuze. Daar helpt het om te zien waar het meeste naartoe gaat. Meestal zijn het de kleine bedragen die vaak terugkomen: afhalen op vrijdag, de snelle boodschap in de duurdere winkel om de hoek.

In Effe staan vaste en variabele kosten elk apart, met je eigen categorieën eronder, en met je inkomsten en wat je spaart erbij. Je ziet ze maand na maand naast elkaar, en een klik op een bedrag laat de transacties erachter zien.

Wat elke maand terugkomt, zet Effe op een kalender. Je ziet wat al betaald is, wat nog moet komen en wat te laat is, tot drie maanden vooruit.

De kalender met vaste betalingen in Effe: wat al afging of binnenkwam, en wat er deze maand nog komt.

Effe legt je kosten ook naast een gewone maand van jou. Gaf je meer uit aan uit eten dan normaal, of ging een vaste betaling er twee keer af, dan staat dat bovenaan.

Wat opvalt tegenover je gewone maand, met de reden erbij.